Falska bankasímtalið: ein útbreiddasta símasvik á Íslandi
Ein útbreiddasta símasvik á Íslandi er falska símtalið frá 'bankanum' eða tæknideildinni. Einhver hringir, oft á bjagaðri íslensku eða ensku, og þykist vera frá öryggisdeild bankans þíns, frá lögreglunni, Microsoft eða netþjónustunni þinni. Svona virkar það og svona stöðvar þú það.
Svona ganga svikin fyrir sig
Svindlarinn segir að grunsamleg færsla hafi fundist á reikningnum þínum, að tölvan þín sé sýkt, eða að reikninginn þurfi að 'staðfesta'. Til að 'leysa' vandann biður hann þig að samþykkja með rafrænum skilríkjum, gefa upp kóða eða setja upp fjarstýringarforrit svo hann komist inn í tölvuna þína.
Þegar hann er kominn inn getur hann tæmt bankareikninginn þinn, tekið lán í þínu nafni eða læst tölvunni og krafist greiðslu. Þetta byggir allt á streitu og trausti: hann skapar læti og þykist vera hjálpsamur sérfræðingur sem vinnur þér í hag.
Þekktu viðvörunarmerkin
Bankinn þinn, Microsoft og alvöru fyrirtæki hringja ekki óumbeðin í einstaklinga til að vara við vírus eða grunsamlegum reikningum. Þau biðja þig aldrei að samþykkja með rafrænum skilríkjum, gefa upp einnota kóða eða setja upp fjarstýringarforrit í gegnum símann.
Önnur merki: símtalið kemur óvænt, viðkomandi liggur á, hann vill að þú bregðist strax við og leggir ekki á, og hann verður ágengur eða hótandi ef þú hikar. Allt eru þetta meðvitaðar aðferðir til að komast fram hjá heilbrigðri skynsemi þinni.
Svona bregst þú við
Leggðu á. Þú þarft ekki að vera kurteis við svindlara. Samþykktu aldrei með rafrænum skilríkjum að beiðni í símanum, gefðu aldrei upp kóða og settu aldrei upp forrit sem þeir biðja um. Hafir þú þegar hleypt þeim inn skaltu aftengja tölvuna frá netinu, hringja í bankann og loka á aðganginn, breyta lykilorðum og tilkynna málið til lögreglu.
Til að losna við endurtekin símtöl getur þú lokað á númerið. Með Allociao, ókeypis á Android án aðgangs, getur þú sett númerið á bannlistann og látið appið stöðva sjálfkrafa leyninúmer og dæmigerð svikasímtöl áður en þau ná til þín. Segðu líka eldri aðstandendum frá – þeir eru oft skotmark þessara svika.
FAQ
Hringir bankinn virkilega og biður um rafrænu skilríkin mín?
Nei. Bankinn þinn biður þig aldrei að samþykkja með rafrænum skilríkjum, gefa upp kóða eða færa peninga í gegnum símann. Slík símtöl eru nær alltaf svik.
Hvað geri ég ef ég samþykkti með rafrænum skilríkjum eða hleypti þeim inn?
Aftengdu netið, hringdu í bankann og lokaðu á aðganginn, breyttu lykilorðum og tilkynntu málið til lögreglu (112 ef hætta er á ferðum). Bregstu hratt við til að takmarka tjónið.
Hvernig losna ég við fleiri svona símtöl?
Lokaðu á númerið og láttu app eins og Allociao stöðva leyninúmer og svikasímtöl sjálfkrafa. Varaðu líka aðstandendur við sem gætu verið skotmark.
Sources
- Lögreglan (logreglan.is, neyðarnúmer 112)
- Netöryggissveitin CERT-IS (cert.is)
- Fjarskiptastofa (fjarskiptastofa.is)
Lestu líka
Skattasvikin: falskar endurgreiðslur og hótanir í síma
Falskur Skatturinn-hringjandi lofar endurgreiðslu eða krefst brýnnar greiðslu. Hvernig þú þekkir skattasvik í síma og SMS, og hvað þú gerir, á Íslandi.
Svik með raddeftirlíkingu: þegar hættan hljómar eins og þín eigin fjölskylda
Ættingi hringir í uppnámi og biður um peninga strax – en röddin gæti verið eftirlíkt með gervigreind. Hvernig þú þekkir þessi nýju svik og bregst örugglega við.
Hvað þú átt að gera eftir svikasímtal
Lentir þú í símasvikum? Svona bregst þú hratt við: lokaðu kortinu, hafðu samband við bankann, tilkynntu lögreglu og varaðu aðra við.