Непознат број: дали да го вратите повикот?
Се случува на сите: телефонот заѕвонува еднаш и веднаш прекинува, а останува непознат број. Првиот порив е да го вратите повикот за да видите кој бил. Точно на тоа сметаат некои измамници. Пред да притиснете „повикај“, еве што треба да знаете за да не платите скапо.
Замката со повиците-промашница (wangiri)
Класичната измама се вика „wangiri“ — на јапонски значи „едно ѕвонење и прекин“. Автоматски систем повикува илјадници броеви, остава да заѕвони само еднаш и веднаш прекинува. Целта е да побудат љубопитство за да го вратите повикот. Ако го сторите тоа, можете да завршите на скап меѓународен или premium-rate број што наплаќа по минута, а дел од парите оди кај измамникот.
Често овие промашени повици доаѓаат од необични меѓународни префикси. Ако не познавате никого во таа земја и не очекувате повик од странство, најбезбедно е едноставно да не вратите повик. Ако навистина е важно, вистинскиот соговорник ќе се обиде повторно или ќе ви прати порака.
Како да проверите број пред да возвратите
Пред да вратите повик на непознат број, одвоете неколку секунди да го проверите. Внесете го бројот во пребарувач — често другите корисници веќе пријавиле дека е спам или измама на форуми и страници за пријавување. Обрнете внимание и на префиксот: домашните мобилни броеви во Северна Македонија почнуваат со 07, а меѓународниот код на земјата е +389.
Ако бројот почнува со непознат странски код (на пример многу далечни +кодови што не ги препознавате) и немате никаква причина да очекувате таков повик, третирајте го со сомнеж. Не одговарајте на пораки што бараат да повикате одреден број за да „добиете награда“ или да „потврдите пратка“.
Нека апликацијата одлучува наместо вас
За да не морате секогаш рачно да истражувате, помага апликација што автоматски ги препознава сомнителните повици. Allociao е бесплатна Android-апликација без регистрација која сама ги затвора познатите броеви за телемаркетинг и ги блокира повиците со скриен број — токму оние што најчесто стојат зад измамите.
Со Allociao исто така можете да си ги уредувате сопствените листи: ако одреден број постојано ве вознемирува, го ставате на црна листа со едно допирање; ако пак чекате повик од нов број (курир, лекар), можете да го дозволите. Така одлуката „да вратам ли повик“ често е донесена пред телефонот воопшто да заѕвони.
FAQ
Дали е опасно само да се јавам, без да зборувам?
Самото поврзување на скап premium-rate или меѓународен број може да започне наплата по минута. Затоа е подобро воопшто да не го враќате повикот на сомнителен непознат број.
Како да препознаам premium-rate или странски број?
Домашните мобилни во Северна Македонија се со 07, а кодот на земјата е +389. Необични и далечни меѓународни префикси што не ги очекувате се причина за претпазливост.
Што ако пропуштам вистински повик?
Вистинските повикувачи речиси секогаш се обидуваат повторно или праќаат СМС/порака. Еднократно ѕвонење и прекин од непознат број најчесто е обид да ве натераат да возвратите.
Sources
- Агенција за електронски комуникации (АЕК) — aek.mk
- Министерство за внатрешни работи (МВР) — mvr.gov.mk
- ITU — препораки за нумерација и измами тип wangiri
Прочитајте и ова
Ризични префикси и како да препознаете сомнителен број
Кои префикси и броеви се ризични во Северна Македонија и како да препознаете сомнителен повик пред да одговорите. Practични знаци за внимание.
Тивки повици: кога се јавувате, а никој не зборува
Телефонот ѕвони, се јавувате, а од другата страна тишина. Тивките повици не се дефект — еве зошто се случуваат и како да ги пријавите во Северна Македонија.
„Мојот сопствен број ме повикува“: што се случува?
Телефонот покажува ваш сопствен број како дојдовен повик? Не е магија ниту дефект — тоа е лажирање на број (spoofing). Еве како да се заштитите.
Што да направите по измамнички повик
Дадовте податоци или пари по сомнителен повик? Еве чекор по чекор кому да пријавите во Северна Македонија: банка, МВР и АЕК со реални контакти.