Ризични префикси и како да препознаете сомнителен број

Како изгледа нормалната нумерација

Меѓународниот повикувачки код на Северна Македонија е +389. Мобилните броеви во земјата по правило почнуваат со 07 (на пример 070, 071, 072, 075, 076, 077, 078). Фиксните броеви имаат географски кодови по град — на пример 02 за Скопје. Кога гледате домашен број, овие шаблони се очекувани и вообичаени.

Внимавајте кога меѓународен повик доаѓа од земја со која немате никаква врска. Измамниците понекогаш користат и техника на „spoofing“ — го лажираат приказот на бројот така што на екранот се појавува домашен или познат број, иако повикот доаѓа од друго место. Затоа самиот приказ на број не е стопроцентна гаранција.

Знаци дека број е сомнителен

Неколку сигнали треба да ве натераат да бидете претпазливи: повик што заѕвонува само еднаш и прекинува (типична wangiri-замка); непознат странски префикс што не го очекувате; притисок да дејствувате „веднаш“ или да не кажувате никому; барање за лозинки, кодови, броеви од картичка или префрлање пари; и понуди што изгледаат премногу добри за да бидат вистинити, како награда или наследство.

Друг чест знак е соговорник што се претставува како вработен во банка, полиција, инспекција или познат бренд, но веднаш бара чувствителни податоци или итна уплата. Вистинските институции не бараат лозинки и кодови по телефон и не ве терозираат да дејствувате веднаш. Кога сте во дилема, прекинете и јавете се сами на официјалниот број на институцијата.

Како да се заштитите однапред

Бидејќи приказот на бројот може да биде лажиран, не се потпирајте само на тоа како изгледа бројот. Најдоброто правило е: никогаш не давајте лозинки, кодови или податоци од картичка по телефон, без оглед на тоа кој се претставувате дека е соговорникот.

За техничка заштита помага апликација што препознава ризични шаблони. Allociao автоматски ги блокира повиците со скриен број и ги затвора познатите телемаркетинг броеви, а вие можете рачно да додавате сомнителни броеви на црна листа. Така намалувате колку воопшто стигнуваат до вас сомнителните повици, наместо да реагирате на секој поединечно.

FAQ

Со кои цифри почнуваат мобилните во Северна Македонија?

Домашните мобилни обично почнуваат со 07 (070, 071, 072, 075, 076, 077, 078), а кодот на земјата е +389. Фиксните имаат градски кодови, на пример 02 за Скопје.

Ако на екранот пишува домашен број, дали е сигурно безбедно?

Не нужно. Измамниците можат да го лажираат приказот на бројот (spoofing) така што изгледа домашен или познат. Затоа никогаш не давајте чувствителни податоци по телефон.

Кои се најчестите знаци на сомнителен повик?

Едно ѕвонење и прекин, непознат странски префикс, притисок да дејствувате веднаш, барање лозинки/кодови/пари и понуди што се премногу добри за да бидат вистинити.

Sources

• Агенција за електронски комуникации (АЕК) — план за нумерација, aek.mk
• ITU — кодови на земји и нумерација (+389)
• Министерство за внатрешни работи (МВР) — mvr.gov.mk