'माझाच नंबर मला कॉल करतोय': नेमके काय चालले आहे?

आरशासारखे स्पूफिंग समजून घ्या

इंटरनेट कॉलिंग सॉफ्टवेअर वापरून कोणीही समोरच्या स्क्रीनवर कोणता नंबर दिसावा हे ठरवू शकतो. तुमचाच नंबर दाखवणे हा एक सापळा असतो — तो गोंधळात टाकतो, त्यामुळे 'तांत्रिक बिघाड झाला असावा' असे वाटून तुम्ही सहज फोन उचलता.

एकदा तुम्ही लाइनवर आलात की एखादा रेकॉर्ड केलेला संदेश किंवा बनावट एजंट तुम्हाला घाबरवण्याचा प्रयत्न करतो — खाते बंद पडले, पार्सल अडकले, परतावा तयार आहे. उद्देश एकच असतो: तुमची माहिती किंवा पैसे उकळणे. तुमचा नंबर हॅक झालेला नसतो, तो फक्त फसवून दाखवलेला असतो.

अशा वेळी योग्य प्रतिक्रिया

फोन उचलू नका, किंवा युक्ती लक्षात येताच लगेच ठेवा. कोणतेही बटण दाबू नका आणि बँकेचे तपशील किंवा एसएमएसने आलेला ओटीपी कधीही सांगू नका. कोणतीही खरी सेवा तुमच्याच नंबरवरून तुम्हाला कॉल करणार नाही.

'परत कॉल' करण्यात अर्थ नाही — तुम्ही फक्त तुमच्याच व्हॉइसमेलपर्यंत पोहोचाल. खरा कॉलर स्क्रीनवरच्या त्या नंबराआडच लपून राहतो.

स्वतःचे रक्षण आणि तक्रार

भारतात TRAI आणि दूरसंचार विभाग (DoT) स्पूफिंग रोखण्यासाठी उपाय आणत आहेत; परदेशातून येणारे बनावट भारतीय नंबर ओळखून अडवण्याची यंत्रणा उभी केली जात आहे. संशयास्पद कॉलची तक्रार संचार साथी वर करा आणि आर्थिक फसवणूक झाल्यास 1930 वर कॉल करा.

हे उपाय सर्वत्र पोहोचेपर्यंत Allociao सारखी गाळणी ओळखीच्या स्पूफिंग पॅटर्नना पकडते आणि तुमच्यासाठी फोन बंद करते, जेणेकरून तुमचीच स्क्रीन खोटे बोलतेय का याचा विचार तुम्हाला करावा लागत नाही.

FAQ

माझा फोन हॅक झाला आहे का?

जवळपास कधीच नाही. फसवणूक करणाऱ्याने स्पूफिंग सॉफ्टवेअर वापरून फक्त तुमचा नंबर दाखवला असतो. तुमची लाइन नेहमीप्रमाणे चालू असते.

असा कॉल आल्यावर काय करावे?

उचलू नका किंवा ठेवा, काहीही सांगू नका आणि संचार साथी वर तक्रार करा. त्या नंबरवर परत कॉल करण्याचा प्रयत्न करू नका.

भारतात स्पूफिंगवर कोण काम करते?

TRAI आणि दूरसंचार विभाग दूरसंचार कंपन्यांसोबत बनावट नंबर उगमस्थानीच अडवण्यासाठी काम करत आहेत.

Sources

• trai.gov.in
• sancharsaathi.gov.in
• cybercrime.gov.in