अनोळखी नंबरवरून कॉल आला — परत कॉल करावा का?
एक रिंग वाजते आणि कॉल कट होतो. किंवा अनोळखी नंबरवरून मिस्ड कॉल दिसतो. लगेच परत कॉल करण्याची इच्छा होते — पण थांबा. भारतात काही नंबर असे असतात जिथे परत कॉल केल्याने तुमचे पैसे जाऊ शकतात किंवा तुम्ही फसवणुकीच्या जाळ्यात अडकू शकता.
'वांगिरी' (एक-रिंग) फसवणूक म्हणजे काय
'वांगिरी' (जपानी शब्द, अर्थ 'एक रिंग आणि कट') ही जगभरातील आणि भारतातीलही सामान्य फसवणूक आहे. फसवणूक करणारे एकाच रिंगमध्ये कॉल कट करतात, जेणेकरून तुम्ही उत्सुकतेने परत कॉल कराल. हा परतीचा कॉल अनेकदा महागड्या आंतरराष्ट्रीय किंवा प्रीमियम नंबरवर जातो, आणि तुमच्या बिलातून मोठी रक्कम कापली जाते.
विशेषतः +92, +234, +252, +255 किंवा इतर अनोळखी देश-कोडने सुरू होणाऱ्या मिस्ड कॉलवर परत कॉल करू नका, जोपर्यंत तुम्ही त्या देशात कोणाला ओळखत नाही. भारतीय मोबाइल नंबर +91 ने सुरू होतात; त्याहून वेगळा देश-कोड दिसला तर सावध व्हा.
परत कॉल करण्याऐवजी काय करावे
जर कॉल खरोखर महत्त्वाचा असेल, तर समोरची व्यक्ती पुन्हा कॉल करेल किंवा SMS/WhatsApp संदेश पाठवेल. म्हणून घाई करू नका. नंबर खरोखर ओळखीचा वाटत असेल तरच काळजीपूर्वक परत कॉल करा.
नंबर इंटरनेटवर शोधल्यास इतरांनी त्याबद्दल 'spam' किंवा 'fraud' अशी तक्रार केली आहे का ते कळते. Truecaller सारखे अॅप किंवा साधा सर्च अनेकदा उघड करतो की तो नंबर ओळखीचा स्पॅमर आहे.
संशयास्पद किंवा मास्क केलेल्या (नंबर लपवून येणाऱ्या) कॉलची काळजी टाळायची असेल, तर Allociao सारखे मोफत अॅप वापरा. ते अनोळखी आणि मास्क केलेले कॉल आपोआप फिल्टर करते आणि तुम्हाला तुमच्या ब्लॉक/अनुमती याद्या सांभाळू देते — खाते न उघडता, सर्व काही तुमच्याच फोनवर.
धोक्याची चिन्हे ओळखा
बँक, सरकारी कार्यालय किंवा कुरिअर कंपनीच्या नावाने कॉल आला आणि लगेच OTP, पासवर्ड, कार्ड नंबर किंवा पैसे मागितले, तर तो जवळपास नक्की फसवणुकीचा कॉल आहे. खरी बँक कधीही फोनवर OTP किंवा PIN विचारत नाही.
घाई करायला लावणे, धमकी देणे ('तुमचे खाते बंद होईल', 'तुमच्यावर केस आहे'), किंवा बक्षीस/लॉटरी जिंकल्याचे सांगणे — ही सर्व फसवणुकीची ठळक चिन्हे आहेत. अशा वेळी फोन ठेवा आणि अधिकृत क्रमांकावरून स्वतः खात्री करा.
FAQ
एका रिंगनंतर कट झालेल्या आंतरराष्ट्रीय नंबरवर परत कॉल करावा का?
नाही. ही बहुधा वांगिरी फसवणूक असते. परतीचा कॉल महागड्या प्रीमियम नंबरवर जाऊन तुमचे पैसे कापले जाऊ शकतात. नंबर ओळखीचा असेल तरच परत कॉल करा.
भारतीय नंबर कोणत्या कोडने सुरू होतो?
भारतीय नंबर +91 या देश-कोडने सुरू होतात. +91 शिवाय इतर अनोळखी देश-कोड दिसला आणि तुम्ही त्या देशात कोणाला ओळखत नसाल, तर परत कॉल टाळा.
अनोळखी नंबरने OTP मागितला तर?
कधीही OTP देऊ नका. कोणतीही खरी बँक, सरकारी संस्था किंवा कंपनी फोनवर OTP विचारत नाही. लगेच फोन ठेवा आणि गरज वाटल्यास 1930 वर तक्रार करा.
Sources
- TRAI (Telecom Regulatory Authority of India) — trai.gov.in
- Indian Cyber Crime Coordination Centre (I4C) — cybercrime.gov.in
- Reserve Bank of India — ग्राहक जागरूकता मार्गदर्शन
हेही वाचा
भारतात संशयास्पद नंबर आणि प्रीफिक्स कसे ओळखायचे
भारतात संशयास्पद नंबर ओळखण्याच्या खुणा: आंतरराष्ट्रीय कोड, 140 मालिका, +91 बनावट, WhatsApp कॉल — सोप्या मराठीत.
शांत कॉल: उचलल्यावर पलीकडून कोणीच बोलत नाही तेव्हा
फोन वाजतो, तुम्ही उचलता आणि पलीकडून काहीच आवाज नाही. हे शांत कॉल का येतात, त्यामागे काय दडलेले असते आणि भारतात त्यांची तक्रार कशी नोंदवावी, हे सविस्तर समजून घ्या.
'माझाच नंबर मला कॉल करतोय': नेमके काय चालले आहे?
तुमच्या फोनवर तुमचाच नंबर इनकमिंग कॉल म्हणून दिसतोय? हा जादू किंवा बिघाड नाही — ही कॉलर आयडी स्पूफिंग नावाची फसवणूक आहे. काय घडते आणि कसे वाचावे हे जाणून घ्या.
फोनवर फसवणूक झाली — आता काय करावे?
फोनवर फसवणूक झाल्यावर त्वरित पावले: सायबर हेल्पलाइन 1930, cybercrime.gov.in, बँकेला कळवा, पोलिस तक्रार — मराठीत.