TRAI चे DND रजिस्टर: अधिकृत अँटी-स्पॅम संरक्षण
भारतात नको असलेल्या प्रमोशनल कॉल आणि SMS विरोधात अधिकृत संरक्षण म्हणजे TRAI चे 'Do Not Disturb' (DND) रजिस्टर. ते मोफत आहे आणि तुमच्या मोबाइलवरूनच नोंदणी करता येते. ते काय करते आणि काय करत नाही हे समजून घेणे महत्त्वाचे आहे.
DND रजिस्टर म्हणजे काय
DND ही TRAI ने तयार केलेली सुविधा आहे, जी अंतर्गत TCCCPR (Telecom Commercial Communications Customer Preference Regulations) नियमांद्वारे चालते. एकदा तुम्ही नोंदणी केली की, नोंदणीकृत टेलिमार्केटर्सना तुम्हाला प्रमोशनल कॉल किंवा SMS पाठवणे कायदेशीररित्या निषिद्ध होते.
तुम्ही 'Full DND' निवडून सर्व प्रमोशनल संदेश बंद करू शकता, किंवा 'Partial DND' निवडून फक्त नको असलेल्या श्रेणी (बँकिंग व आर्थिक, रिअल इस्टेट, शिक्षण, आरोग्य, ग्राहकोपयोगी वस्तू, मनोरंजन इ.) ब्लॉक करू शकता.
नोंदणी कशी करायची
सर्वात सोपा मार्ग — तुमच्या मोबाइलवरून 1909 वर 'START 0' असा SMS पाठवा (सर्व श्रेणी ब्लॉक करण्यासाठी), किंवा 1909 वर कॉल करून सूचनांनुसार श्रेणी निवडा. नोंदणी झाल्यावर तुम्हाला पुष्टीकरण SMS मिळतो.
तुम्ही तुमच्या ऑपरेटरच्या अधिकृत अॅपमधूनही (MyJio, Airtel Thanks, Vi App इ.) DND चालू/बंद करू शकता आणि श्रेणी बदलू शकता. TRAI चे अधिकृत 'DND 2.0' / 'TRAI DND' अॅपही उपलब्ध आहे, ज्यातून तुम्ही नोंदणी करू शकता आणि येणाऱ्या स्पॅमची तक्रारही नोंदवू शकता.
DND च्या मर्यादा आणि त्यापुढे काय
DND फक्त नोंदणीकृत व्यावसायिक प्रेषकांना नियंत्रित करते. फसवणूक करणारे, बेकायदा टेलिमार्केटर आणि सामान्य मोबाइल नंबरवरून येणारे स्कॅम कॉल DND च्या कक्षेत येत नाहीत. म्हणूनच तुम्हाला नोंदणीनंतरही काही नको असलेले कॉल येऊ शकतात.
ही पोकळी भरून काढण्यासाठी ऑपरेटरचा स्पॅम फिल्टर चालू ठेवा आणि एखादे कॉल-ब्लॉकिंग अॅप वापरा. Allociao सारखे मोफत अॅप संशयास्पद व मास्क केलेले कॉल आपोआप थांबवते आणि तुम्हाला तुमच्या वैयक्तिक ब्लॉक/अनुमती याद्या सांभाळू देते — हे DND जे करू शकत नाही ते करते.
नोंदणीकृत टेलिमार्केटरने DND असूनही कॉल/SMS केल्यास, तीच तक्रार 1909 वर (कॉल/SMS द्वारे) किंवा ऑपरेटर अॅपमधून नोंदवा. वारंवार उल्लंघन करणाऱ्यांवर TRAI दंडात्मक कारवाई करते.
FAQ
DND नोंदणी मोफत आहे का?
होय, DND नोंदणी पूर्णपणे मोफत आहे. 1909 वर SMS किंवा कॉल करून, किंवा ऑपरेटर/TRAI च्या अधिकृत अॅपमधून ती करता येते.
मी फक्त काही प्रकारचे कॉल ब्लॉक करू शकतो का?
होय. 'Partial DND' मध्ये तुम्ही बँकिंग, रिअल इस्टेट, शिक्षण, आरोग्य अशा निवडक श्रेणी ब्लॉक करून बाकी मिळवत राहू शकता.
DND असूनही स्पॅम कॉल आला तर?
नोंदणीकृत प्रेषकाकडून आला असेल तर 1909 वर तक्रार करा. पण बहुतांश स्कॅम कॉल बेकायदा असतात आणि DND त्यांना थांबवत नाही — त्यासाठी ऑपरेटर फिल्टर व ब्लॉकिंग अॅप वापरा.