Türkiye'de istenmeyen aramaları ve tele-pazarlamayı engelleme
Gün içinde sürekli sigorta, kredi, internet kampanyası ya da yatırım teklifiyle aranıyorsanız yalnız değilsiniz. İyi haber şu: tamamen çaresiz de değilsiniz. Türkiye'de istenmeyen aramaya karşı korunmanın birkaç katmanı var; resmi opt-out sisteminden operatör hizmetlerine ve telefonunuzdaki uygulamalara kadar. Aşağıda bu katmanları tek tek, en kalıcısından en hızlısına doğru anlatıyoruz.
İlk katman: İYS'ye ret kaydı bırakın
Türkiye'de ticari elektronik ileti (arama, SMS, e-posta) göndermek isteyen firmalar, 6563 sayılı Kanun gereği İleti Yönetim Sistemi'ne (İYS) kayıtlı olmak ve sizin onayınızı bu sistemde tutmak zorundadır. Yani size pazarlama amacıyla telefonla ulaşacak firmanın, sizden alınmış geçerli bir onayı olması gerekir.
vatandas.iys.org.tr adresinden veya e-Devlet üzerinden İYS'ye giriş yaparak hangi firmaların sizi arama izni olduğunu görebilir ve bu izinleri tek tek ya da topluca kaldırabilirsiniz. 'Tüm izinleri reddet' diyerek geçmişte verdiğiniz onayları geri çekebilirsiniz; bu işlemden sonra firma sizi pazarlama amacıyla araması durumunda kuralları ihlal etmiş olur.
İYS'ye ret bıraktıktan sonra hâlâ aranıyorsanız bu, şikâyet için somut bir dayanaktır. Aramanın tarihini, saatini ve firmayı not edin.
İkinci katman: operatörünüzün servisleri
Turkcell, Vodafone ve Türk Telekom gibi operatörlerin çoğunda istenmeyen aramalara karşı ücretsiz ya da düşük bedelli servisler bulunur; spam olarak işaretlenmiş numaralarda ekrana uyarı çıkarma, belirli numaraları engelleme veya bilinmeyen aramaları süzme gibi. Operatörünüzün müşteri hizmetlerini arayarak ya da mobil uygulamasından bu seçenekleri sorabilirsiniz.
Ayrıca telefonunuzun kendi ayarlarından da rahatsız edici tek tek numaraları engelleyebilirsiniz. Bu, aynı numara ısrarla arıyorsa işe yarar; ama dolandırıcılar ve tele-pazarlamacılar sürekli numara değiştirdiği için tek başına yeterli olmaz.
Üçüncü katman: telefonunuzda bir süzgeç uygulaması
Resmi kayıtlar ve operatör servisleri kurallara uyan firmalara karşı işe yarar; ama hiçbir listeyi umursamayan dolandırıcılara ve yurt dışı kaynaklı spam aramalara karşı zayıf kalır. İşte bu noktada telefonunuzda çalışan bir süzgeç uygulaması fark yaratır.
Allociao, şüpheli ve tele-pazarlama aramalarını sizin yerinize kapatan ücretsiz bir Android uygulamasıdır. Hesap açmanızı istemez, reklam göstermez. Numarası gizli aramaları (masked/gizli numara) engelleyebilir, kendi listelerinizi yönetmenize izin verir: istediğiniz numarayı engelleyebilir ya da güvendiklerinizi izinli listeye ekleyebilirsiniz. Rehberinizdeki kişiler her zaman normal şekilde ulaşabilir.
Böylece üç katmanı üst üste koymuş olursunuz: İYS ile yasal firmaları durdurur, operatör servisiyle bilinen spam'i süzer, Allociao ile de kural tanımayan aramaları telefonunuzun kendisinde keser.
Birkaç pratik alışkanlık
Numaranızı her yere yazmayın. Çekilişler, ücretsiz kampanyalar ve gereksiz üyelik formları, numaranızın pazarlama listelerine düşmesinin en yaygın yoludur. Bir form doldururken 'ticari ileti almak istiyorum' kutucuğunu işaretlemediğinizden emin olun.
Tanımadığınız bir numara aradığında ekrandaki ada ya da 'çağrı merkezi' uyarısına dikkat edin. Aramayı açtığınızda kendinizi tanıtmadan önce karşıdakinin kim olduğunu netçe sorun. Kararsızsanız açmayın; gerçekten önemliyse mesaj bırakırlar.
FAQ
İYS'ye ret kaydı bırakmak ücretli mi?
Hayır. Vatandaşların İYS üzerinden onay ve ret yönetimi yapması ücretsizdir. vatandas.iys.org.tr veya e-Devlet üzerinden giriş yapıp izinlerinizi görüntüleyip kaldırabilirsiniz.
İYS'ye ret bıraktım ama hâlâ aranıyorum, normal mi?
Hayır, bu kural ihlali olabilir. Dolandırıcılar ve yurt dışı aramalar İYS'yi zaten umursamaz. Yasal bir firma ret kaydınıza rağmen arıyorsa, arama bilgilerini not alıp BTK / ilgili kurumlara şikâyet edebilirsiniz; ayrıca telefonunuzda bir süzgeç uygulaması kullanmak pratik bir çözümdür.
Allociao hangi aramaları engeller?
Şüpheli ve tele-pazarlama aramalarını otomatik kapatır, numarası gizli aramaları engelleyebilir ve sizin oluşturduğunuz engel/izin listelerine göre çalışır. Rehberinizdeki kişileri etkilemez, hesap istemez ve ücretsizdir.