Izinombolo nama-prefix ayingozi: ungayibona kanjani inombolo esolisayo eNingizimu Afrika
Akukho prefix eyodwa etshela 'lokhu kuwumkhonyovu' ngaso sonke isikhathi, kodwa kunamaphethini aseNingizimu Afrika asiza ukubona inombolo okufanele uyiphathe ngokuqaphela. Nakhu okufanele ukwazi.
Izinombolo ezikhokhisa imali (premium-rate)
ENingizimu Afrika, izinombolo eziqala ngo-0860 ne-0861 zivame ukuba 'share-call' noma 'shared-rate' — ezisetshenziswa izinkampani, kuvame ukuba semthethweni kodwa kungase kukubize. Izinombolo eziqala ngo-0900 ziyi-premium-rate ezibiza kakhulu, futhi ngokuvamile zihambisana nezinkonzo zokuzitika, ukubhukuda noma 'ukuwina' okungase kungabi yiqiniso.
Uma uthumelelwa i-SMS ekucela ukuthi ushayele inombolo ye-0900 noma ukubhalisa kunkonzo ekhokhisa imali, qaphela. Lezi zinkonzo zilawulwa yi-WASPA, futhi ungayibika kuyo inkonzo ekukhwabanisayo.
Ungalokothi ushaye emuva enomboleni engaziwa eshaya icime — kungaba yi-'Wangiri' ehlose ukukudonsela enomboleni ekhokhisa imali eningi.
Izinombolo zaphesheya ne-VoIP
Izinombolo eziqala ngo-+ ezivela emazweni ongenabo ubuhlobo nawo zifanele zicushelwe. Eminye imikhonyovu yedlanzana iphuma emazweni angaphandle isebenzisa izinombolo ze-VoIP (zenethiwekhi) ezibizwa kancane ukushayela.
Izinombolo zaseNingizimu Afrika ezisemthethweni ziqala ngo-+27 (uma zivela phesheya) noma u-0 (ekhaya). Ama-mobile aqala ngo-06, 07 noma 08. Uma uthola ucingo 'oluvela ku-SARS' noma 'ebhange' kodwa lusebenzisa inombolo yangaphandle eyinqaba, lokho kuyisexwayiso esikhulu.
I-spoofing nokubona izimpawu ezimbi
Izigebengu zingakwazi 'ukufihla' (spoof) inombolo ukuze ibukeke njengeyebhanga noma yenkampani osebenzelana nayo. Ngakho ungathembeli kuphela kokuvela esikrinini sakho — leyo nombolo ingenziwa.
Izimpawu ezimbi: ukuphuthuma ('yenza manje noma uzolahlekelwa'), ukucela i-OTP, i-PIN noma okwekhadi, ukukutshela ukuthi 'uwinile' kungekho okufakile, noma ukufuna ukhokhe ngama-vouchers (eFTPS, OTT). Akukho nhlangano esemthethweni ezokucela i-OTP ocingweni.
Endaweni yokuzama ukukhumbula yonke le maphethini, vumela i-app ihlole. I-Allociao iqwala ngokuzenzakalelayo izinombolo ezisolisayo nezithengisi, ivimbe namakholi afihliwe (afihla inombolo), futhi ikuvumele ukugcina uhlu lwakho lwezinombolo ozivimbayo nozivumelayo.
FAQ
Iyini inombolo ye-0860 noma 0861?
Yi-'share-call' noma 'shared-rate', evame ukusetshenziswa izinkampani. Ngokuvamile isemthethweni, kodwa ingakubiza i-airtime. I-0900 yona iyi-premium-rate ebiza kakhulu.
Ngingayithemba inombolo ebukeka njengeyebhanga lami?
Cha ngokuphelele. Izigebengu zingayifihla (spoof) inombolo ukuze ibukeke njengeyebhanga. Uma kunokusola, vala ucingo bese ushayela ibhanga ngenombolo esemuva kwekhadi lakho.
Yiziphi izinombolo zase-SA ezisemthethweni?
Ezekhaya ziqala ngo-0; ama-mobile aqala ngo-06, 07 noma 08. Uma zivela phesheya, ziqala ngo-+27. Izinombolo zaphesheya ezinqaba zithi 'ebhanga' zifanele zisolwe.
Sources
- ICASA — National Numbering Plan, icasa.org.za
- WASPA — waspa.org.za
- South African Banking Risk Information Centre (SABRIC) — sabric.co.za
Funda nalokhu
Inombolo ongayaziyo ikushayile — ingabe kufanele ushaye emuva?
Inombolo ongayaziyo ikushayile yashaywa yacima eNingizimu Afrika? Funda ngengozi ye-missed call scam nezinombolo eziphuma phesheya ngaphambi kokushaya emuva.
Indlela yokuvimba amakholi ahluphayo nama-SMS angcolile eNingizimu Afrika
Izindlela zamahhala zokumisa abathengisi ngocingo nama-SMS angcolile eNingizimu Afrika: i-DMA Opt-out, izilungiselelo zefoni nama-app okuvimba.
Amakholi azenzakalelayo: ukuhlonza imilayezo eqoshiwe nokuwanqamula
Imilayezo eqoshiwe, amarobhothi athi 'cindezela u-1', izithembiso ezingamanga: indlela yokuhlonza amakholi azenzakalelayo nokuwamisa eNingizimu Afrika.
Amakholi athule: uma uphendula kungekho okhulumayo
Ifoni iyakhala, uyaphendula, kuthule du. Amakholi athule akulona iphutha lomugqa — nakhu ukuthi asho ukuthini nokuthi uwabika kanjani eNingizimu Afrika.