Կեղծ բանկի աշխատակից. Հայաստանում ամենատարածված հեռախոսային խաբեությունը
Հայաստանում ամենահաճախ հանդիպող հեռախոսային խաբեություններից մեկն այն զանգն է, որի ժամանակ զանգահարողն իրեն ներկայացնում է որպես բանկի աշխատակից կամ «անվտանգության ծառայություն»։ Խաբեբան ձեզ վախեցնում է, շտապեցնում և փորձում ձեռք բերել SMS կոդը կամ քարտի տվյալները։ Այս ուղեցույցում քայլ առ քայլ բացում ենք այդ խաբեությունն ու ցույց տալիս՝ ինչպես արձագանքել։
Ինչպես է աշխատում խաբեությունը
Զանգահարողն իրեն ներկայացնում է որպես ձեր բանկի աշխատակից և ասում, որ ձեր քարտում «կասկածելի գործարք» է հայտնաբերվել, քարտը «արգելափակվելու է» կամ ինչ-որ մեկը փորձում է գումար փոխանցել ձեր հաշվից։ Նպատակը խուճապ ստեղծելն է։
Հետո «անվտանգությունը վերականգնելու» պատրվակով ձեզնից խնդրում է քարտի համարը, գործողության ժամկետը, CVV կոդը և, ամենակարևորը՝ SMS-ով եկած հաստատման կոդը։ Այդ կոդն իրականում հաստատում է գործարքը ձեր հաշվում, այսինքն՝ խաբեբան դրանով ինքն է փոխանցում գումարը։
Երբեմն խաբեբան ձեզ ստիպում է «գումարը անվտանգ հաշվին փոխանցել»՝ իր նշած քարտին, կամ հավաքում է ինտերնետ-բանկինգ մտնելու համար անհրաժեշտ կոդերը։
Ինչպես ճանաչել
Հիմնական կանոնը. ոչ մի բանկ հեռախոսով ձեզնից չի հարցնում քարտի ամբողջ համարը, CVV կոդը, ինտերնետ-բանկի գաղտնաբառը կամ SMS հաստատման կոդը։ Ով սա հարցնում է, խաբեբա է՝ առանց բացառության։
Շտապեցնելու նշան. «հիմա չասեք՝ հաշիվը կարգելափակվի», «ընդամենը մի քանի րոպե ունեք»։ Խաբեբաները ճնշում են, որ ձեզ մտածելու ժամանակ չտան։
Էկրանին կարող է երևալ բանկի անունը կամ ծանոթ համար. մի՛ վստահեք դրան։ Համարը դիմակավորելը տեխնիկապես հնարավոր է։
Ինչպես արձագանքել
Պարզապես կտրեք զանգը։ Կարիք չկա բացատրություն տալ կամ վիճել։ Հետո ինքներդ հավաքեք ձեր բանկի՝ քարտի հետևին գրված պաշտոնական համարը և ստուգեք՝ իսկապես խնդիր կա՞, թե ոչ։
Եթե արդեն ասել եք կոդը կամ քարտի տվյալները, անմիջապես զանգահարեք բանկին, արգելափակեք քարտը և պահանջեք կասեցնել գործարքը։ Հետո դիմեք ոստիկանություն (102)։
Զգուշացրեք ձեր տարեց հարազատներին այս սխեմայի մասին և ձեր հեռախոսում տեղադրեք Allociao-ի նման զտիչ հավելված. այդպիսի զանգերի մի մասն ընդհանրապես կտրվում է՝ ձեզ չհասնելով, թաքնված համարներն արգելափակվում են, և կարող եք կառավարել ձեր սեփական ցուցակները։
FAQ
Բանկն իսկապես կարո՞ղ է ինձ զանգահարել։
Այո, բանկը կարող է զանգահարել, բայց երբեք հեռախոսով չի հարցնի ձեր SMS կոդը, CVV-ն կամ գաղտնաբառը։ Եթե կասկածում եք, կտրեք զանգը և ինքներդ հավաքեք բանկի պաշտոնական համարը։
Եթե արդեն ասել եմ SMS հաստատման կոդը, ի՞նչ անեմ։
Անմիջապես զանգահարեք բանկին, արգելափակեք քարտը, պահանջեք կասեցնել գործարքը, փոխեք մոբայլ-բանկի գաղտնաբառը և դիմեք ոստիկանություն (102)։
Allociao-ն պաշտպանո՞ւմ է այս խաբեությունից։
Allociao-ն կտրում է կասկածելի ու գովազդային զանգերը և արգելափակում թաքնված համարները։ Սա նվազեցնում է այդպիսի զանգերի թիվը, բայց հիմնական պաշտպանությունը մնում է՝ հեռախոսով ոչ մի կոդ կամ գաղտնաբառ չասելը։
Sources
- Հայաստանի Կենտրոնական բանկ (cba.am) — ֆինանսական անվտանգության խորհուրդներ
- ՀՀ ոստիկանություն (police.am)
- Ոստիկանության կանչի ծառայություն — 102
Կարդացեք նաև
Հարկային խարդախություն. կեղծ վերադարձ և սպառնալիք հեռախոսով
Կեղծ ՊԵԿ աշխատակից խոստանում է հարկի վերադարձ կամ պահանջում շտապ վճարում։ Ինչպես ճանաչել այս հարկային խարդախությունը Հայաստանում և ինչ անել։
AI ձայնի կլոնավորման խարդախություն. երբ վտանգը հնչում է սեփական ընտանիքի ձայնով
Հարազատը հուսահատ զանգում է՝ շտապ գումար խնդրելով, բայց ձայնը կարող է AI-ով կլոնավորված լինել։ Ինչպես ճանաչել այս նոր խարդախությունը Հայաստանում և ապահով արձագանքել։
Խարդախ զանգից հետո ի՞նչ անել. ո՞ւր դիմել
Պատասխանե՞լ եք խաբեբա զանգին կամ գումար փոխանցել։ Իմացեք, ո՞ւր դիմել Հայաստանում՝ բանկ, ոստիկանություն, կարգավորող մարմին։