„ბანკიდან გირეკავთ“: ემბლემური სატელეფონო თაღლითობა საქართველოში

როგორ მუშაობს სქემა

ზარის მომდინარე გეუბნებათ, რომ თქვენი ბარათიდან „საეჭვო ტრანზაქცია“ მიმდინარეობს ან რომ ანგარიში „დაცვის მიზნით უნდა დაბლოკოს“. იქმნება პანიკა და სასწრაფოობის შეგრძნება, რომ აზროვნებისთვის დრო არ დაგრჩეთ.

შემდეგ თქვენგან ითხოვენ „დადასტურებას“: ბარათის ნომერს, ვადას, CVV-კოდს ან, რაც ყველაზე საშიშია — SMS-ით მიღებულ ერთჯერად კოდს. ხანდახან გთხოვენ, აპლიკაცია ჩამოტვირთოთ ან ბმულზე გადახვიდეთ. სწორედ ეს კოდი და მონაცემები აძლევს მათ თქვენი ფულის მითვისების საშუალებას.

თაღლითები ხშირად იყენებენ ნომრის გაყალბებას (spoofing), ისე რომ ეკრანზე ბანკის ნამდვილი ნომერი ჩანდეს. ამიტომ ნომრის ნაცნობობა დაცვის გარანტია არ არის.

ნიშნები, რომლებიც გამცემს

რეალური ბანკი ტელეფონით არასოდეს ითხოვს თქვენს სრულ ბარათის მონაცემებს, PIN-კოდს, CVV-ს ან SMS-ით მიღებულ ერთჯერად კოდს. თუ ამას გთხოვენ — ეს ცალსახად თაღლითობაა, ნომერი როგორიც უნდა ჩანდეს.

ეჭვი უნდა გაგიჩნდეთ ნებისმიერ ზარზე, რომელიც სასწრაფოობას ქმნის, გაშინებთ („ანგარიში დაიბლოკება“) ან ფიქრის დროს არ გაძლევთ. ეს ფსიქოლოგიური ზეწოლა თაღლითობის მთავარი იარაღია.

ასევე საეჭვოა თხოვნა, ჩამოტვირთოთ უცნობი აპლიკაცია, გადახვიდეთ ბმულზე ან გადარიცხოთ ფული „დაცულ ანგარიშზე“. ნამდვილი ბანკი ასე არასოდეს მოიქცევა.

როგორ ვუპასუხოთ

უმარტივესი და უსაფრთხო წესი: გათიშეთ. არ მოგერიდოთ — ნამდვილ ბანკთან ეს პრობლემას არ შექმნის. შემდეგ თვითონ დაურეკეთ ბანკის ოფიციალურ ცხელ ხაზზე, რომელიც ბარათის უკანა მხარეს ან ბანკის ვებგვერდზეა, და გადაამოწმეთ.

თუ უკვე გასცეთ რაიმე მონაცემი ან კოდი, დაუყოვნებლივ დაუკავშირდით ბანკს, დაბლოკეთ ბარათი, შეცვალეთ პაროლები და შეატყობინეთ პოლიციას 112-ზე. სწრაფი რეაქცია ხშირად ფულის გადარჩენას ნიშნავს.

პრევენციისთვის გამოიყენეთ ფილტრის აპლიკაცია. Allociao უფასოდ წყვეტს საეჭვო და დაფარულ ზარებს, რომ ასეთი ზარი თქვენამდე საერთოდ ვერ მოაღწიოს, და გაძლევთ საშუალებას დაბლოკოთ ნებისმიერი ნომერი, რომელიც გაწუხებთ.

FAQ

როგორ მივხვდე, რომ ნამდვილად ბანკი მირეკავს?

მარტივად: გათიშეთ და თვითონ დაურეკეთ ბანკის ოფიციალურ ნომერზე. რეალური ბანკი არასოდეს ითხოვს PIN-ს, CVV-ს ან SMS-კოდს ტელეფონით.

ეკრანზე ბანკის ნამდვილი ნომერი ჩანს — ნიშნავს თუ არა ეს უსაფრთხოებას?

არა. თაღლითებს შეუძლიათ ნომრის გაყალბება (spoofing), ისე რომ ეკრანზე ნამდვილი ნომერი გამოჩნდეს. ენდეთ ქცევას, არა ნომერს.

კოდი უკვე ვუთხარი — რა ვქნა?

დაუყოვნებლივ დაუკავშირდით ბანკს, დაბლოკეთ ბარათი, შეცვალეთ პაროლები და შეატყობინეთ პოლიციას 112-ზე. რაც უფრო სწრაფად მოქმედებთ, მით უკეთესია.

Sources

• კომუნიკაციების ეროვნული კომისია (ComCom / GNCC) — comcom.ge
• CERT.GOV.GE — საქართველოს კიბერუსაფრთხოების სამსახური
• საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტრო — საგანგებო ნომერი 112