Тааныш эмес номер: кайра чалуу керекпи?
Телефонуңузда тааныш эмес номерден жооп бербеген чалууну көрөсүз. Бир жолу шыңгырап өчкөн. Биринчи каалооңуз — кайра чалуу, анткени маанилүү болушу мүмкүн. Бирок кээде дал ушуну алдамчы каалайт. Бул колдонмодо кайра чалуу качан коопсуз, качан тобокел экенин Кыргызстандын шартында түшүндүрөбүз.
Эмне үчүн 'бир жолу шыңгыраган' чалуулардан этият болуу керек
Кээ бир чалуулар атайын бир-эки жолу шыңгырап өчөт, сизде кызыгуу же тынчсыздануу пайда болуп, кайра чалууңуз үчүн. Бул ыкма дүйнөдө 'wangiri' (япон тилинен 'бир жолу шыңгырап кесүү') деп аталат жана Кыргызстанда да кездешет.
Тобокелдик өзгөчө чет элдик же тааныш эмес эл аралык коддор менен келген чалууларда. Кайра чалганда чалуу жогорку тарифтүү чет элдик линияга багытталып, балансыңыздан күтүлбөгөн сумма жок болушу мүмкүн.
Кыргызстандын номерлери +996 менен башталат. Эгер чалуу таптакыр тааныш эмес өлкө коду менен келип жатса жана сиз чет өлкөдөн эч кимди күтпөсөңүз, кайра чалуудан мурун жакшылап ойлонуңуз.
Кайра чалуудан мурун номерди текшериңиз
Кайра чалуунун ордуна номерди интернеттен издеңиз. Көп учурда башка колдонуучулар ал номер тууралуу пикир жазып коюшкан болот: 'жарнама', 'алдамчылык', 'банктын атынан чалуу' ж.б.
Чындап маанилүү чалуу болсо (мисалы, курьер, клиника, мамлекеттик мекеме), алар адатта SMS жазат, кайра чалат же үн почтасына билдирүү калтырат. Өчкөн бир чалуу дайыма эле шашылыш эмес.
Allociao сыяктуу акысыз тиркеме бул жерде жардам берет: тааныш эмес жана шектүү көрүнгөн чалууларды сиздин ордуңузга чыпкалайт жана жашыруун номерлерди бөгөттөйт. Ошентип 'кайра чалуу керекпи же жокпу' деген дилемманын көбү такыр алдыңызга чыкпайт. Өз тизмелериңизди да башкара аласыз: каалаган номерди бөгөттөп же уруксат берилгендер тизмесине кошо аласыз.
Кайра чалсаңыз, эмнелерге көңүл буруңуз
Жооп берген адам сизден жеке маалымат, банк картасы же SMS код сурай баштаса, дароо чалууну кесиңиз. Эч бир расмий мекеме бул маалыматтарды мындай сурабайт.
Сизге шашылыш чечим чыгарууга басым жасашса ('азыр айтпасаңыз эсебиңиз бөгөттөлөт', 'байге бүгүн бүтөт'), бул алдамчылыктын классикалык белгиси. Шаштыруу — алдамчылардын негизги куралы.
Шектенсеңиз, чалууну кесип, мекеменин расмий номерин өзүңүз таап түз чалыңыз. Эч качан сизге чалган номерден келген шилтемеге өтпөңүз жана кайра чалынган номерге сокур ишенбеңиз.
FAQ
Тааныш эмес номерге кайра чалуу кооптуубу?
Кадимки жергиликтүү номерге кайра чалуу адатта коопсуз, бирок тааныш эмес чет элдик коддорго кайра чалуу жогорку тариф тобокелин камтыйт. Адегенде номерди текшерүү коопсузураак.
Бир жолу шыңгырап өчкөн чалуу эмнени билдирет?
Көп учурда бул кайра чалдыруу үчүн жасалган 'wangiri' тибиндеги чалуу. Максаты сизди жогорку тарифтүү линияга кайра чалдыруу же кызыгууңузду ойготуу. Кайра чалуудан мурун этият болуңуз.
Allociao тааныш эмес чалууларды кантип чыпкалайт?
Allociao шектүү жана жарнамалык чалууларды автоматтык кесет, жашыруун номерлерди бөгөттөй алат жана өз кара/ак тизмеңизди башкарууга мүмкүнчүлүк берет. Байланыш китебиңиздеги адамдар кадимкидей жетет.
Sources
- Кыргыз Республикасынын байланыш боюнча мамлекеттик агенттиги
- Beeline, MegaCom, O! байланыш борборлору
Мунуда окуп көрүңүз
Кыргызстанда кооптуу номерлер жана шектүү номерди таануу
Кыргызстанда шектүү номерди кантип таануу керек? +996 мобилдик префикстер, чет элдик коддор жана алдамчылыктын белгилери.
Үнсүз чалуулар: жооп бергениңизде эч ким сүйлөбөйт
Телефон шыңгырайт, жооп бересиз, а тигил жакта унчукпоо. Үнсүз чалуулар бузулуу эмес — алар эмне үчүн болорун жана Кыргызстанда кантип арыздануу керектигин билиңиз.
«Өз номерим мага чалып жатат»: эмне болуп жатат?
Телефон өз номериңизди кирүүчү чалуу катары көрсөтүп жатабы? Бул сыйкыр да, бузулуу да эмес — бул номерди жасалмалоо (spoofing). Кантип коргонууну билиңиз.
Алдамчы чалуудан кийин эмне кылуу керек: кайда кайрылуу
Алдамчы чалууга жооп бердиңизби же акча которуп жибердиңизби? Кыргызстанда банкка, милицияга жана кайда кайрылуу керектигин үйрөнүңүз.