फोनवर फसवणूक झाली — आता काय करावे?

ताबडतोब 1930 वर कॉल करा

भारतात आर्थिक सायबर फसवणुकीसाठी राष्ट्रीय हेल्पलाइन क्रमांक 1930 आहे, जो गृह मंत्रालयाच्या Indian Cyber Crime Coordination Centre (I4C) अंतर्गत चालतो. फसवणूक झाल्याच्या पहिल्या काही तासांत ('Golden Hour') कॉल केल्यास संबंधित बँक/वॉलेटमधील रक्कम गोठवली जाऊ शकते.

तुम्ही cybercrime.gov.in या अधिकृत संकेतस्थळावरही ऑनलाइन तक्रार नोंदवू शकता. तक्रार करताना कॉल आलेला नंबर, वेळ, व्यवहाराचे तपशील (UTR/transaction ID), आणि स्क्रीनशॉट सोबत ठेवा.

तुमच्या बँकेला त्वरित कळवा

जर तुम्ही पैसे पाठवले असतील किंवा कार्ड/खात्याचे तपशील दिले असतील, तर तुमच्या बँकेच्या अधिकृत हेल्पलाइनवर लगेच कॉल करा (नंबर तुमच्या कार्डच्या मागे किंवा अधिकृत संकेतस्थळावर मिळेल). कार्ड/UPI ब्लॉक करण्यास सांगा आणि अनधिकृत व्यवहाराची तक्रार नोंदवा.

RBI च्या नियमांनुसार, अनधिकृत व्यवहाराची तक्रार वेळेत (शक्यतो 3 कामकाजाच्या दिवसांत) केल्यास तुमची जबाबदारी मर्यादित होते आणि रक्कम परत मिळण्याची शक्यता वाढते. म्हणून उशीर करू नका.

पोलिस तक्रार आणि पुरावे जपा

गंभीर प्रकरणात जवळच्या पोलिस ठाण्यात किंवा सायबर पोलिस स्टेशनमध्ये तक्रार नोंदवा. महाराष्ट्रात मोठ्या शहरांत स्वतंत्र सायबर सेल आहेत; 1930 वरील तक्रार आपोआप संबंधित यंत्रणेकडे पाठवली जाते.

सर्व पुरावे जपून ठेवा — कॉलचा नंबर, संदेश/WhatsApp चॅट, व्यवहाराची पावती, बँक स्टेटमेंट. हे तपासात मदत करतात.

पुढील फसवणूक टाळण्यासाठी फसवणूक करणाऱ्याचा नंबर ब्लॉक करा आणि Allociao सारख्या अॅपच्या वैयक्तिक ब्लॉक-यादीत टाका, जेणेकरून तोच नंबर पुन्हा तुमच्यापर्यंत पोहोचणार नाही.

FAQ

फसवणुकीत पैसे गेले तर सर्वात आधी काय करावे?

लगेच 1930 वर कॉल करा आणि तुमच्या बँकेला कळवा. पहिल्या काही तासांत कृती केल्यास रक्कम गोठवून परत मिळण्याची शक्यता सर्वाधिक असते.

1930 आणि cybercrime.gov.in यात फरक काय?

1930 ही त्वरित फोन हेल्पलाइन आहे (विशेषतः आर्थिक फसवणुकीसाठी), तर cybercrime.gov.in हे अधिकृत संकेतस्थळ आहे जिथे तुम्ही तपशीलवार तक्रार नोंदवू शकता. दोन्ही I4C अंतर्गत आहेत.

गेलेले पैसे परत मिळतात का?

तुम्ही किती लवकर तक्रार केली यावर ते अवलंबून आहे. लवकर कळवल्यास बँक/यंत्रणा व्यवहार गोठवू शकते. म्हणून विलंब न करता 1930 व बँकेला कळवा.