मौन कल: उठाउँदा अर्कोपट्टि कसैले नबोल्दा
तपाईं फोन उठाउनुहुन्छ, 'हेलो' भन्नुहुन्छ, तर अर्कोपट्टि केही सुनिँदैन। बरु हल्का सुरसुर आवाज आउँछ र केही बेरमा लाइन काटिन्छ। यो पटक पटक हुन्छ, प्रायः दिनको उही समयतिर। यस्ता मौन कल तपाईंको लाइनको खराबी होइनन्, न त संयोग नै — यसको पछाडि एउटा प्रणाली हुन्छ।
यो मौनता कहाँबाट आउँछ
धेरैजसो मौन कल टेलिमार्केटिङ कल सेन्टरबाट आउँछन्, जहाँ 'प्रिडिक्टिभ डायलर' नामक प्रणालीले एकैचोटि धेरै नम्बरमा फोन गर्छ। तपाईंले उठाउँदा कुनै एजेन्ट खाली नभए लाइन मौन रहन्छ र पछि काटिन्छ। नेपालमा यस्ता व्यावसायिक कल नेपाल दूरसञ्चार प्राधिकरण (NTA) को नियमन क्षेत्रभित्र पर्छन्।
केही मौन कल स्वचालित प्रणालीले तपाईंको नम्बर सक्रिय छ कि छैन जाँच्न गर्छ। तपाईंले उठाउनासाथ नम्बर सक्रिय भनी दर्ता हुन्छ र त्यो थप कलरहरूलाई बेचिन्छ। यो मौनता कसैले फोन उठायो भन्ने पुष्टि हो।
सही प्रतिक्रिया
एकपटक 'हेलो' मात्र भन्नुहोस्, त्योभन्दा बढी नबोल्नुहोस्। रेकर्ड गरिएको कुनै प्रश्नलाई 'हो' नभन्नुहोस्, किनकि केही ठगीमा तपाईंको स्वीकृति आवाजमा रेकर्ड गरेर प्रयोग गरिन्छ। दुई-तीन सेकेन्ड मौनता रहे तुरुन्तै फोन राख्नुहोस्।
त्यो नम्बरमा फिर्ता फोन नगर्नुहोस्। यो नक्कली वा महँगो दरको हुन सक्छ। बरु कलको समय र देखिएको नम्बर टिपेर राख्नुहोस् — पछि उजुरी गर्दा त्यो प्रमाण काम लाग्छ।
उजुरी र छनोट
नेपालमा आर्थिक ठगी वा साइबर अपराध भएमा नेपाल प्रहरीको साइबर ब्यूरो (cyberbureau.nepalpolice.gov.np) मा उजुरी गर्न सकिन्छ। दूरसञ्चारसम्बन्धी दुःखदायी कलको गुनासो नेपाल दूरसञ्चार प्राधिकरणमा गर्न सकिन्छ।
कल सेन्टरले निरन्तर नम्बर बदल्ने भएकाले अद्यावधिक छनोट नै सबैभन्दा शान्त बचाउ हो। Allociao शङ्कास्पद भनी चिन्हित नम्बरहरू पहिचान गर्छ र तपाईंको लागि फोन स्वतः काट्छ, जबकि तपाईंले सेभ गरेका सम्पर्कहरूको कल सधैं आइरहन्छ।
FAQ
फोन उठाउँदा किन मौनता हुन्छ?
प्रायः कल सेन्टरको डायलरले तपाईंको नम्बरमा फोन गरेको हुन्छ तर एजेन्ट खाली हुँदैन, त्यसैले लाइन मौन रहेर काटिन्छ। कहिलेकाहीं यो तपाईंको नम्बर सक्रिय छ कि भनी जाँच्ने स्वचालित यन्त्र हुन्छ।
मौन कल उठाउनु खतरनाक हो?
उठाउँदा खर्च हुँदैन, तर 'हेलो' भन्दा बढी नबोल्नुहोस् र कुनै प्रश्नलाई 'हो' नभन्नुहोस्। त्यो नम्बरमा फिर्ता फोन नगर्नुहोस्।
मौन कलको उजुरी कहाँ गर्ने?
दुःखदायी कलको गुनासो नेपाल दूरसञ्चार प्राधिकरणमा गर्नुहोस्; आर्थिक ठगी भएमा नेपाल प्रहरीको साइबर ब्यूरोमा उजुरी दिनुहोस्।
Sources
यो पनि पढ्नुहोस्
रोबोकल: स्वचालित सन्देश चिन्ने र काट्ने
रेकर्ड गरिएका सन्देश, '१ थिच्नुहोस्' रोबोट, नक्कली ऋण र लोभलाग्दो अफर कल: स्वचालित रोबोकल कसरी चिन्ने र नेपालमा कसरी रोक्ने भन्ने व्यावहारिक जानकारी।
नचिनेको नम्बरबाट कल आयो — फिर्ता गर्ने कि नगर्ने?
नेपालमा नचिनेको वा विदेशी नम्बरबाट मिस्ड कल आउँदा फिर्ता कल गर्नु जोखिमपूर्ण हुन सक्छ। वान-रिङ ठगी कसरी चिन्ने र के गर्ने जान्नुहोस्।
'आफ्नै नम्बरले मलाई फोन गरिरहेको छ': के भइरहेको छ?
तपाईंको फोनमा तपाईंकै नम्बर इनकमिङ कलका रूपमा देखिँदैछ? यो जादू वा खराबी होइन — यो कलर आईडी स्पुफिङ नामक ठगी हो। के भइरहेको छ र कसरी बच्ने, जान्नुहोस्।
नेपालमा अनावश्यक र स्प्याम कल कसरी रोक्ने
नेपालमा टेलिमार्केटिङ र स्प्याम कल रोक्ने निःशुल्क उपाय: NTA सेवा, टेलिकमको स्प्याम फिल्टर, फोन सेटिङ र निःशुल्क एप। तह-तह सुरक्षा।