ਏਆਈ ਆਵਾਜ਼-ਕਲੋਨ ਠੱਗੀ: ਜਦੋਂ ਮੁਸੀਬਤ ਤੁਹਾਡੇ ਹੀ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਬੋਲੇ
'ਮਾਂ, ਮੈਂ ਹਾਂ, ਮੇਰਾ ਹਾਦਸਾ ਹੋ ਗਿਆ ਤੇ ਮੈਨੂੰ ਹੁਣੇ ਪੈਸੇ ਚਾਹੀਦੇ ਨੇ।' ਆਵਾਜ਼ ਬਿਲਕੁਲ ਤੁਹਾਡੇ ਪੁੱਤ ਦੀ ਵਰਗੀ ਸੁਣਦੀ ਹੈ। ਇਹ 'ਮੁਸੀਬਤ ਵਿੱਚ ਫਸੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ' ਵਾਲੀ ਪੁਰਾਣੀ ਠੱਗੀ ਦਾ ਨਵਾਂ ਰੂਪ ਹੈ — ਹੁਣ ਕੁਝ ਸਕਿੰਟਾਂ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਹੀ ਬਨਾਵਟੀ ਬੁੱਧੀ (ਏਆਈ) ਨਾਲ ਕਲੋਨ ਕਰਨ ਲਈ ਕਾਫ਼ੀ ਹੈ।
ਆਵਾਜ਼ ਕਿਵੇਂ ਕਲੋਨ ਹੁੰਦੀ ਹੈ
ਠੱਗ ਜਨਤਕ ਆਡੀਓ ਟੁਕੜੇ — ਅਕਸਰ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਜਾਂ ਵਾਇਸਮੇਲ ਤੋਂ — ਇਕੱਠੇ ਕਰਦੇ ਹਨ ਤੇ ਇੱਕ ਏਆਈ ਸੰਦ ਨੂੰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਆਵਾਜ਼ ਦੀ ਸੁਰ ਤੇ ਲੈਅ ਹੂਬਹੂ ਉਤਾਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਕੁਝ ਵਾਕਾਂ ਦਾ ਨਮੂਨਾ ਵੀ ਭਰੋਸੇਯੋਗ ਆਵਾਜ਼ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਕਾਫ਼ੀ ਹੈ।
ਫਿਰ ਕਾਲ ਸਿੱਧਾ ਜਜ਼ਬਾਤ 'ਤੇ ਖੇਡਦੀ ਹੈ: ਹਾਦਸਾ, ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰੀ, ਹਸਪਤਾਲ, ਅਗਵਾ। ਤੁਹਾਨੂੰ ਫ਼ੌਰਨ ਬੈਂਕ ਟ੍ਰਾਂਸਫ਼ਰ ਜਾਂ ਵਾਲਿਟ ਤੋਂ ਪੈਸੇ ਭੇਜਣ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤੇ 'ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਨਾ ਦੱਸੀਂ' ਦੀ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਫੰਦਾ ਕਿਵੇਂ ਖੋਲ੍ਹੀਏ
ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੱਲ ਹੈ ਫ਼ੋਨ ਰੱਖ ਕੇ ਉਸ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਨੂੰ ਉਸ ਦੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਵਾਲੇ ਨੰਬਰ 'ਤੇ ਆਪ ਵਾਪਸ ਕਾਲ ਕਰਨਾ। ਜੇ ਉਹ ਸੱਚਮੁੱਚ ਮੁਸੀਬਤ ਵਿੱਚ ਹੈ ਤਾਂ ਚੁੱਕੇਗਾ; ਸ਼ਾਂਤੀ ਨਾਲ ਚੁੱਕੇ ਤਾਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਜਵਾਬ ਮਿਲ ਗਿਆ।
ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਗੁਪਤ 'ਸੁਰੱਖਿਆ ਸ਼ਬਦ' ਤੈਅ ਕਰੋ — ਅਜਿਹਾ ਸਵਾਲ ਜਿਸ ਦਾ ਜਵਾਬ ਸਿਰਫ਼ ਸੱਚੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਨੂੰ ਪਤਾ ਹੋਵੇ। ਤੇ ਯਾਦ ਰੱਖੋ, ਕੋਈ ਸੱਚੀ ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਗਿਫ਼ਟ ਕਾਰਡ ਜਾਂ ਕਾਹਲੀ ਵਾਲੇ ਟ੍ਰਾਂਸਫ਼ਰ ਤੋਂ ਪੈਸੇ ਨਹੀਂ ਮੰਗਦੀ।
ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਤੇ ਰੋਕਥਾਮ
ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਪੈਸੇ ਚਲੇ ਗਏ ਹੋਣ ਤਾਂ ਫ਼ੌਰਨ 1930 'ਤੇ ਕਾਲ ਕਰੋ ਤੇ cybercrime.gov.in 'ਤੇ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਦਰਜ ਕਰੋ; ਬੈਂਕ ਨੂੰ ਵੀ ਤੁਰੰਤ ਦੱਸੋ ਤਾਂ ਜੋ ਲੈਣ-ਦੇਣ ਰੋਕਿਆ ਜਾ ਸਕੇ।
ਇਹ ਕਾਲਾਂ ਅਕਸਰ ਸ਼ੱਕੀ ਜਾਂ ਸਪੂਫ਼ ਕੀਤੇ ਨੰਬਰਾਂ ਤੋਂ ਆਉਂਦੀਆਂ ਹਨ। Allociao ਇਹੋ ਜਿਹੇ ਨੰਬਰ ਫ਼ੋਨ ਵੱਜਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਪਛਾਣ ਕੇ ਮੋੜ ਦਿੰਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਜੋ 'ਪਲ ਭਰ ਰੁਕ ਕੇ ਸੋਚਣ' ਦਾ ਵਕਤ ਤੁਹਾਨੂੰ ਮਿਲ ਜਾਵੇ।
FAQ
ਆਵਾਜ਼ ਕਲੋਨ ਹੈ, ਇਹ ਕਿਵੇਂ ਪਛਾਣੀਏ?
ਸਿਰਫ਼ ਸੁਣ ਕੇ ਪਛਾਣਨਾ ਬਹੁਤ ਔਖਾ ਹੈ। ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਪਰਖ ਹੈ ਫ਼ੋਨ ਰੱਖ ਕੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਨੂੰ ਉਸ ਦੇ ਸੱਚੇ ਨੰਬਰ 'ਤੇ ਕਾਲ ਕਰਨਾ, ਜਾਂ ਸਿਰਫ਼ ਉਸ ਨੂੰ ਹੀ ਪਤਾ ਵਾਲਾ ਸਵਾਲ ਪੁੱਛਣਾ।
ਜੇ ਮੈਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਪੈਸੇ ਭੇਜ ਦਿੱਤੇ?
ਫ਼ੌਰਨ ਬੈਂਕ ਨੂੰ ਦੱਸੋ ਤੇ 1930 'ਤੇ ਕਾਲ ਕਰ ਕੇ ਲੈਣ-ਦੇਣ ਰੋਕਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰੋ, ਫਿਰ cybercrime.gov.in 'ਤੇ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਦਰਜ ਕਰੋ।
ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਕਿਵੇਂ ਬਚੀਏ?
ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਸੁਰੱਖਿਆ ਸ਼ਬਦ ਤੈਅ ਕਰੋ, ਜਨਤਕ ਆਵਾਜ਼ ਦੇ ਟੁਕੜੇ ਸੀਮਤ ਰੱਖੋ ਤੇ ਸ਼ੱਕੀ ਨੰਬਰ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਮੋੜਨ ਵਾਲੀ ਛਾਣਬੀਣ ਵਰਤੋ।
Sources
ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ
ਬਜ਼ੁਰਗ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਨੂੰ ਠੱਗੀ ਕਾਲਾਂ ਤੋਂ ਬਚਾਉਣਾ
ਬਜ਼ੁਰਗ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਫ਼ੋਨ ਠੱਗੀ ਦਾ ਸੌਖਾ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਖੋਹੇ ਬਿਨਾਂ ਕਿਵੇਂ ਬਚਾਈਏ ਤੇ ਭਾਰਤ ਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਕਿਸ ਦੀ ਮਦਦ ਲਈਏ।
ਟੈਕਸ ਠੱਗੀ: ਨਕਲੀ ਰਿਫ਼ੰਡ ਤੇ ਫ਼ੋਨ ਦੀਆਂ ਧਮਕੀਆਂ
ਨਕਲੀ ਆਮਦਨ ਕਰ ਵਿਭਾਗ ਦਾ ਅਫ਼ਸਰ ਰਿਫ਼ੰਡ ਦਾ ਲਾਲਚ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਫ਼ੌਰਨ ਟੈਕਸ ਭਰਨ ਦੀ ਧਮਕੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਫ਼ੋਨ ਤੇ SMS ਵਾਲੀ ਟੈਕਸ ਠੱਗੀ ਕਿਵੇਂ ਪਛਾਣੀਏ ਤੇ ਕੀ ਕਰੀਏ।
'ਡਿਜੀਟਲ ਅਰੈਸਟ' ਠੱਗੀ: ਕਿਵੇਂ ਪਛਾਣੀਏ ਤੇ ਬਚੀਏ
ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ 'ਡਿਜੀਟਲ ਅਰੈਸਟ' ਠੱਗੀ ਕਿਵੇਂ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਨਕਲੀ ਪੁਲਿਸ/CBI ਕਾਲ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਪਛਾਣੀਏ ਤੇ ਫਸਣ 'ਤੇ ਕੀ ਕਰੀਏ। 1930 'ਤੇ ਰਿਪੋਰਟ।