ਟੈਕਸ ਠੱਗੀ: ਨਕਲੀ ਰਿਫ਼ੰਡ ਤੇ ਫ਼ੋਨ ਦੀਆਂ ਧਮਕੀਆਂ
ਠੱਗ ਆਪਣੇ-ਆਪ ਨੂੰ ਆਮਦਨ ਕਰ ਵਿਭਾਗ (Income Tax Department) ਦਾ ਅਫ਼ਸਰ ਦੱਸਦੇ ਹਨ। ਕਦੇ ਵਾਪਸ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਟੈਕਸ ਦਾ ਲਾਲਚ, ਕਦੇ 'ਫ਼ੌਰਨ ਭਰੋ ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਕਾਰਵਾਈ ਹੋਵੇਗੀ' ਦੀ ਧਮਕੀ — ਇਹ ਚਾਲ ਅਧਿਕਾਰ ਤੇ ਕਾਹਲੀ 'ਤੇ ਚੱਲਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਪਛਾਣੀਏ, ਵੇਖੀਏ।
ਠੱਗੀ ਕਿਵੇਂ ਚੱਲਦੀ ਹੈ
ਨਕਲੀ ਅਫ਼ਸਰ ਕਦੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਵਾਪਸ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਟੈਕਸ ਦਾ ਲਾਲਚ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਕਦੇ 'ਬਕਾਇਆ ਟੈਕਸ ਫ਼ੌਰਨ ਨਾ ਭਰਿਆ ਤਾਂ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰੀ ਹੋਵੇਗੀ' ਦਾ ਡਰ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਰਿਫ਼ੰਡ ਲਈ ਉਹ ਬੈਂਕ ਜਾਂ ਕਾਰਡ ਵੇਰਵੇ ਮੰਗਦਾ ਹੈ; ਟੈਕਸ ਦੇ ਨਾਂ 'ਤੇ ਫ਼ੌਰਨ ਪੈਸੇ ਭੇਜਣ ਨੂੰ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਇਹ ਕਾਲ ਅਕਸਰ ਵਿਭਾਗ ਦਾ ਲੋਗੋ ਨਕਲ ਕੀਤੇ SMS ਜਾਂ ਈਮੇਲ ਨਾਲ ਆਉਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਨਕਲੀ ਵੈੱਬਸਾਈਟ ਦਾ ਲਿੰਕ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਸਪੂਫ਼ਿੰਗ ਕਾਰਨ ਸਕ੍ਰੀਨ 'ਤੇ ਦਿਸਦਾ ਨੰਬਰ ਵੀ ਅਧਿਕਾਰਤ ਲੱਗ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਖ਼ਤਰੇ ਦੀਆਂ ਨਿਸ਼ਾਨੀਆਂ
ਆਮਦਨ ਕਰ ਵਿਭਾਗ ਫ਼ੋਨ 'ਤੇ ਕਦੇ OTP, ਕਾਰਡ ਨੰਬਰ ਜਾਂ PIN ਨਹੀਂ ਮੰਗਦਾ, ਫ਼ੋਨ 'ਤੇ ਫ਼ੌਰਨ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰੀ ਦੀ ਧਮਕੀ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦਾ ਤੇ ਕਾਹਲੀ ਵਿੱਚ ਪੈਸੇ ਭੇਜਣ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਕਹਿੰਦਾ। ਸੱਚਾ ਰਿਫ਼ੰਡ ਸਿੱਧਾ ਤੁਹਾਡੇ PAN-ਜੁੜੇ ਬੈਂਕ ਖਾਤੇ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਅਚਾਨਕ ਫ਼ੋਨ ਕਾਲ ਤੋਂ ਨਹੀਂ।
ਕਾਹਲੀ, ਧਮਕੀ ਤੇ ਬੈਂਕ ਵੇਰਵਿਆਂ ਦੀ ਮੰਗ ਹੀ ਇਸ ਠੱਗੀ ਦੀ ਪਛਾਣ ਹਨ। ਸੱਚਾ ਟੈਕਸ ਵਿਭਾਗ ਤੁਹਾਨੂੰ ਵਕਤ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਪਰਖਣਯੋਗ ਲਿਖਤੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਪ੍ਰਤੀਕਿਰਿਆ ਤੇ ਪਰਖ
ਫ਼ੋਨ ਰੱਖ ਦਿਓ ਤੇ ਆਪ ਹੀ ਆਮਦਨ ਕਰ ਵਿਭਾਗ ਦੀ ਅਧਿਕਾਰਤ ਵੈੱਬਸਾਈਟ (incometax.gov.in) 'ਤੇ ਲੌਗ-ਇਨ ਕਰ ਕੇ ਪਰਖੋ। SMS ਦੇ ਕਿਸੇ ਲਿੰਕ 'ਤੇ ਕਲਿੱਕ ਨਾ ਕਰੋ। ਵਿੱਤੀ ਠੱਗੀ ਹੋਵੇ ਤਾਂ 1930 'ਤੇ ਕਾਲ ਕਰੋ ਜਾਂ cybercrime.gov.in 'ਤੇ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਕਰੋ। ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ FBR ਤੇ FIA ਸਾਈਬਰ ਕੋਲ।
ਇਹ ਕਾਲਾਂ ਤੁਹਾਡੇ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਣ ਹੀ ਨਾ, ਇਸ ਲਈ Allociao ਇਹਨਾਂ ਮੌਸਮੀ ਮੁਹਿੰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਦਰਜ ਨੰਬਰ ਪਛਾਣ ਕੇ ਨਕਲੀ ਅਫ਼ਸਰ ਦੇ ਬੋਲਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਫ਼ੋਨ ਕੱਟ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।
FAQ
ਕੀ ਵਿਭਾਗ ਫ਼ੋਨ 'ਤੇ ਕਾਰਡ ਵੇਰਵੇ ਮੰਗੇਗਾ?
ਨਹੀਂ। ਸੱਚਾ ਰਿਫ਼ੰਡ ਸਿੱਧਾ ਬੈਂਕ ਖਾਤੇ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਵਿਭਾਗ ਫ਼ੋਨ 'ਤੇ ਕਾਰਡ ਨੰਬਰ, PIN, OTP ਜਾਂ ਪੈਸੇ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਮੰਗਦਾ।
ਸ਼ੱਕੀ ਟੈਕਸ ਕਾਲ ਕਿਵੇਂ ਪਰਖੀਏ?
ਫ਼ੋਨ ਰੱਖ ਦਿਓ ਤੇ ਆਪ ਹੀ incometax.gov.in 'ਤੇ ਲੌਗ-ਇਨ ਕਰ ਕੇ ਪਰਖੋ। ਦਿੱਤੇ ਲਿੰਕ ਜਾਂ ਨੰਬਰ 'ਤੇ ਭਰੋਸਾ ਨਾ ਕਰੋ।
ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਕਿੱਥੇ ਕਰੀਏ?
ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ 1930 'ਤੇ ਕਾਲ ਕਰੋ ਜਾਂ cybercrime.gov.in 'ਤੇ ਦਰਜ ਕਰੋ; ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ FBR ਤੇ FIA ਸਾਈਬਰ ਕੋਲ।
Sources
ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ
'ਡਿਜੀਟਲ ਅਰੈਸਟ' ਠੱਗੀ: ਕਿਵੇਂ ਪਛਾਣੀਏ ਤੇ ਬਚੀਏ
ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ 'ਡਿਜੀਟਲ ਅਰੈਸਟ' ਠੱਗੀ ਕਿਵੇਂ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਨਕਲੀ ਪੁਲਿਸ/CBI ਕਾਲ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਪਛਾਣੀਏ ਤੇ ਫਸਣ 'ਤੇ ਕੀ ਕਰੀਏ। 1930 'ਤੇ ਰਿਪੋਰਟ।
ਏਆਈ ਆਵਾਜ਼-ਕਲੋਨ ਠੱਗੀ: ਜਦੋਂ ਮੁਸੀਬਤ ਤੁਹਾਡੇ ਹੀ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਬੋਲੇ
ਕੋਈ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਘਬਰਾ ਕੇ ਫ਼ੌਰਨ ਪੈਸੇ ਮੰਗਦਾ ਹੈ — ਪਰ ਉਹ ਆਵਾਜ਼ ਏਆਈ ਨਾਲ ਕਲੋਨ ਕੀਤੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਨਵੀਂ ਠੱਗੀ ਕਿਵੇਂ ਪਛਾਣੀਏ ਤੇ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਢੰਗ ਨਾਲ ਕਿਵੇਂ ਜਵਾਬ ਦੇਈਏ।
ਬਜ਼ੁਰਗ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਨੂੰ ਠੱਗੀ ਕਾਲਾਂ ਤੋਂ ਬਚਾਉਣਾ
ਬਜ਼ੁਰਗ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਫ਼ੋਨ ਠੱਗੀ ਦਾ ਸੌਖਾ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਖੋਹੇ ਬਿਨਾਂ ਕਿਵੇਂ ਬਚਾਈਏ ਤੇ ਭਾਰਤ ਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਕਿਸ ਦੀ ਮਦਦ ਲਈਏ।