Dolandırıcı bir aramadan sonra ne yapmalı?
Bir dolandırıcı aramasına denk geldiyseniz, hatta bilgi ya da para kaptırdıysanız, ilk yapmanız gereken paniklemeden hızlı hareket etmek. Türkiye'de kime, hangi sırayla başvuracağınızı bilmek hasarı en aza indirir. Aşağıda adım adım, gerçek kurumların iletişim kanallarıyla anlatıyoruz.
Para veya bilgi kaptıysanız: önce bankanız
Kart bilgilerinizi, internet bankacılığı şifrenizi veya SMS doğrulama kodunuzu paylaştıysanız ya da bir hesaba para gönderdiyseniz, hiç beklemeden bankanızı arayın. Bankaların kartınızın arkasında ve resmî web sitesinde yazan 7/24 müşteri hizmetleri / dolandırıcılık hattı vardır. Kartı bloke ettirin, işlemi durdurmaya çalışın ve şüpheli işlemi bildirin.
Zaman burada kritiktir; özellikle havale/EFT işlemleri çok hızlı ilerler. Ne kadar erken haber verirseniz işlemin durdurulma ya da geri alınma ihtimali o kadar yüksek olur. Görüşmeyi yaparken işlem tarihini, tutarı ve dolandırıcının numarasını hazır bulundurun.
Suç duyurusu: polis ve siber suçlar
Acil durumda ve doğrudan bir suç söz konusuysa polisi 155'ten arayabilirsiniz. Olayı resmiyete dökmek için en yakın polis merkezine ya da Cumhuriyet Başsavcılığına giderek suç duyurusunda bulunabilirsiniz; bu, bankanızla ve diğer kurumlarla yürüteceğiniz süreçte de işinize yarayacak resmî bir kayıt oluşturur.
İnternet ve siber dolandırıcılıkla ilgili olaylar için Emniyet Genel Müdürlüğü'nün Siber Suçlarla Mücadele birimleri yetkilidir; ayrıca şüpheli bağlantı, site ve siber olayları Ulusal Siber Olaylara Müdahale Merkezi'ne (USOM, usom.gov.tr) bildirebilirsiniz.
Kuruma şikâyet: BTK ve CİMER
Aramanın kendisini (numara, sahte kurum kimliği, istenmeyen pazarlama) düzenleyici kuruma bildirmek için Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu'na (BTK) başvurabilirsiniz. Bu, aynı numaranın başkalarını da rahatsız etmesini engellemeye katkı sağlar.
Genel olarak her türlü kamuya ilişkin şikâyet ve başvuruyu Cumhurbaşkanlığı İletişim Merkezi CİMER (cimer.gov.tr veya ALO 150) üzerinden iletebilirsiniz. Başvurularınızda olayı, tarihi, numarayı ve varsa ekran görüntülerini eklemek sürecinizi güçlendirir.
Bundan sonrası: kendinizi koruyun
Şifrelerinizi (internet bankacılığı, e-posta, e-Devlet) değiştirin ve iki adımlı doğrulamayı açın. Dolandırıcılar bir kez bilgi aldığında tekrar deneyebilir; aynı numaradan veya benzer numaralardan yeniden aranabilirsiniz.
Bu tür aramaların tekrarını azaltmak için telefonunuzda Allociao gibi bir süzgeç uygulaması kullanmak işe yarar: şüpheli ve tele-pazarlama numaralarını otomatik kapatır, numarası gizli aramaları engeller ve rahatsız eden numaraları kendi engel listenize ekleyebilirsiniz.
FAQ
Para gönderdim, ilk önce nereyi aramalıyım?
Hemen bankanızı arayın (kartın arkasındaki ya da resmî sitedeki 7/24 hat). Kartı bloke ettirip işlemi durdurmaya çalışın. Sonrasında 155'ten polise ya da en yakın savcılığa suç duyurusunda bulunun.
Siber dolandırıcılığı nereye bildiririm?
Emniyetin Siber Suçlarla Mücadele birimlerine suç duyurusu yapabilir, şüpheli site ve siber olayları USOM'a (usom.gov.tr) iletebilirsiniz. Genel şikâyet için CİMER (ALO 150) kullanılabilir.
Suç duyurusu için ne hazırlamalıyım?
Dolandırıcının numarası, arama tarih ve saati, konuşma içeriği, gönderdiğiniz tutar ve hesap bilgileri, varsa SMS/ekran görüntüleri. Ne kadar çok kanıt, o kadar iyi.