Η απάτη του ψεύτικου τραπεζικού υπαλλήλου
Μία από τις πιο διαδεδομένες τηλεφωνικές απάτες στην Ελλάδα είναι αυτή όπου ο καλών παριστάνει τον υπάλληλο τράπεζας, τον αστυνομικό ή τον λειτουργό της Δίωξης Ηλεκτρονικού Εγκλήματος. Το σενάριο είναι πειστικό, ο τόνος σοβαρός και τρομακτικός· ακριβώς γι' αυτό «πιάνει». Σε αυτόν τον οδηγό εξηγούμε πώς λειτουργεί και πώς να αντιδράσετε.
Πώς λειτουργεί η απάτη
Ο καλών συστήνεται ως υπάλληλος της τράπεζάς σας ή ως αρχή. Σας λέει ότι εντοπίστηκε «ύποπτη συναλλαγή», ότι «κάποιος προσπαθεί να αδειάσει τον λογαριασμό σας» ή ότι το όνομά σας ενεπλάκη σε κάποια υπόθεση. Στόχος είναι να σας φοβίσει και να μπλοκάρει την ψύχραιμη σκέψη σας.
Συχνά στην οθόνη εμφανίζεται ο πραγματικός αριθμός της τράπεζας ή μιας υπηρεσίας — αυτό έχει ρυθμιστεί ψεύτικα με πλαστογράφηση (spoofing). Ο απατεώνας προσπαθεί να σας κρατήσει στο τηλέφωνο, δημιουργεί συνεχώς επείγον και σας λέει να μην κλείσετε και να μην μιλήσετε σε κανέναν.
Στο τελικό στάδιο σας ζητούν, με πρόσχημα «να ασφαλίσετε τα χρήματά σας» ή «να επιβεβαιώσετε τον λογαριασμό», να μεταφέρετε χρήματα σε έναν «ασφαλή λογαριασμό», να δώσετε κωδικούς e-banking και OTP, ή να εγκαταστήσετε μια εφαρμογή απομακρυσμένης πρόσβασης στο κινητό σας.
Σημάδια προειδοποίησης
Καμία γνήσια τράπεζα και καμία αρχή δεν θα σας καλέσει για να σας ζητήσει να μεταφέρετε χρήματα σε «ασφαλή λογαριασμό», να της δώσετε κωδικούς e-banking, OTP ή PIN, ή να εγκαταστήσετε εφαρμογή για να «σας βοηθήσει». Κάθε τέτοιο αίτημα είναι από μόνο του απόδειξη απάτης.
Τα ισχυρότερα σημάδια είναι το τεχνητό επείγον («αν δεν το κάνετε τώρα, θα χάσετε τα χρήματά σας»), η πίεση για μυστικότητα («μην το πείτε σε κανέναν, ούτε στην οικογένειά σας») και η προσπάθεια να μην κλείσετε το τηλέφωνο. Οι απατεώνες σας θέλουν μόνο και πανικόβλητο, γιατί αν συμβουλευτείτε κάποιον, η παγίδα αποκαλύπτεται.
Η σωστή αντίδραση
Κλείστε το τηλέφωνο. Αν η τράπεζα ή μια υπηρεσία έχει πραγματικά κάτι μαζί σας, θα σας ενημερώσει με επίσημους τρόπους. Αν έχετε αμφιβολία, κλείστε και καλέστε εσείς τον οργανισμό στον επίσημο αριθμό του — όχι στον αριθμό που σας έδωσαν. Μην μεταφέρετε χρήματα, μην δίνετε κωδικούς και μην εγκαθιστάτε καμία εφαρμογή.
Συμβουλευτείτε οπωσδήποτε ένα οικείο πρόσωπο· οι ηλικιωμένοι είναι ο βασικός στόχος αυτής της απάτης. Αν προλάβατε να στείλετε χρήματα, καλέστε αμέσως την τράπεζά σας και στη συνέχεια το 100 ή τη Δίωξη Ηλεκτρονικού Εγκλήματος (cyberalert@cyberalert.gr, 11188).
Για να μη φτάνουν καν σε εσάς τέτοιες κλήσεις, μπορείτε να χρησιμοποιήσετε στο κινητό μια δωρεάν εφαρμογή-φίλτρο όπως το Allociao: κλείνει αυτόματα ύποπτους αριθμούς, μπλοκάρει τις αποκρυμμένες κλήσεις και σας αφήνει να προσθέσετε όποιον ενοχλεί στη δική σας λίστα μπλοκαρίσματος.
FAQ
Καλεί όντως η τράπεζα ή η αστυνομία και ζητάει χρήματα;
Όχι. Καμία γνήσια τράπεζα ή αρχή δεν σας ζητάει τηλεφωνικά να μεταφέρετε χρήματα σε «ασφαλή λογαριασμό», να δώσετε κωδικούς/OTP ή να εγκαταστήσετε εφαρμογή. Τέτοιο αίτημα είναι σίγουρα απάτη.
Στην οθόνη φαίνεται ο επίσημος αριθμός της τράπεζας. Τι κάνω;
Μπορεί να είναι πλαστογραφημένος (spoofing). Κλείστε και καλέστε εσείς την τράπεζα στον επίσημο αριθμό από το πίσω μέρος της κάρτας. Ποτέ μην εμπιστεύεστε τον αριθμό που σας δίνουν στην κλήση.
Έστειλα χρήματα. Τι κάνω;
Καλέστε αμέσως την τράπεζά σας για αναστολή της συναλλαγής και μπλοκάρισμα της κάρτας. Στη συνέχεια καλέστε το 100 ή τη Δίωξη Ηλεκτρονικού Εγκλήματος (11188) και κρατήστε όλα τα αποδεικτικά.