Numër i panjohur që bie një herë: a duhet ta ktheni?
Telefoni bie një herë të vetme dhe mbyllet para se të arrini të përgjigjeni. Mbetet një telefonatë e humbur nga një numër që nuk e njihni, shpesh me prefiks të huaj. Tundimi për ta kthyer është i madh, sidomos nëse prisni një telefonatë. Por në shumë raste, ky është pikërisht qëllimi i mashtruesit. Ja si të dalloni rrezikun dhe çfarë të bëni.
Mashtrimi "wangiri": një rënie, një kurth
Teknika quhet "wangiri" (në japonisht "një rënie dhe mbyll") dhe është e përhapur edhe në Shqipëri e Kosovë. Robotë automatikë thërrasin mijëra numra, lënë ta dëgjojnë vetëm një zile dhe mbyllin. Kurioziteti ju shtyn të ktheni. Po nëse numri është një linjë me tarifë të lartë, vetëm fakti që telefononi mund t'ju kushtojë para, ndërsa në anën tjetër dëgjoni një muzikë apo zë që ju mban sa më gjatë në linjë.
Shenjat tipike: telefonata vjen natën ose herët në mëngjes, bie vetëm një herë dhe numri ka një prefiks ndërkombëtar të pazakontë. Nëse nuk prisni asnjë telefonatë nga jashtë vendit, mosbesimi është reagimi i drejtë.
Para se të ktheni: kontrolloni numrin
Rregulli i artë: mos e ktheni menjëherë një numër të panjohur që ju ka rënë vetëm një herë. Nëse është diçka e rëndësishme, personi do të provojë sërish ose do t'ju lërë mesazh. Para se të telefononi, kërkoni numrin në internet, shpesh të tjerët e kanë raportuar tashmë si mashtrim ose telemarketing.
Kushtojini vëmendje prefiksit. Një numër që fillon me +355 është Shqipëria, +383 është Kosova. Prefikse të huaja të rralla (për shembull vende afrikane ose ishuj të largët) që ju telefonojnë pa arsye janë sinjal i fortë alarmi i mashtrimit wangiri.
Lëreni aplikacionin të vendosë për ju
Që të mos e bëni vetë çdo herë këtë analizë, një aplikacion si Allociao punon në vendin tuaj. Ai bllokon automatikisht numrat e fshehur (pa identitet të dukshëm), që mashtruesit i përdorin shpesh, dhe ju lejon të ndërtoni listat tuaja: çdo numër që e shënoni si të bezdisshëm bllokohet edhe herët e tjera.
Allociao është falas, pa regjistrim dhe pa llogari. Kështu, kur ju bie një numër i dyshimtë, nuk jeni më vetëm përballë vendimit nëse duhet kthyer apo jo, telefoni juaj e bën punën në vend tuajin.
FAQ
Çfarë rrezikoj nëse e kthej një numër wangiri?
Mund të lidheni me një linjë me tarifë të lartë jashtë vendit dhe të paguani shuma të papritura në faturën tuaj. Po ashtu, numri juaj shënohet si "aktiv" dhe rrezikoni më shumë telefonata mashtrimi.
Si dallohet një numër ndërkombëtar i dyshimtë?
Shihni prefiksin: +355 është Shqipëria, +383 Kosova. Prefikse të huaja të rralla që nuk i njihni dhe që ju bien vetëm një herë natën janë shpesh shenjë e mashtrimit wangiri.
A i bllokon Allociao këto numra?
Allociao bllokon numrat e fshehur dhe ju lejon të krijoni listat tuaja për të ndaluar çdo numër të dyshimtë. Kështu nuk ju duhet ta vendosni vetë çdo herë nëse duhet kthyer apo jo.
Sources
- AKEP — Autoriteti i Komunikimeve Elektronike dhe Postare (akep.al)
- ARKEP — Autoriteti Rregullativ i Komunikimeve Elektronike dhe Postare, Kosovë (arkep-rks.org)
Lexo gjithashtu
Prefikse me rrezik dhe si të dalloni një numër të dyshimtë
Cilët prefikse dhe numra janë me rrezik në Shqipëri e Kosovë? Ja si të dalloni linjat me tarifë të lartë, numrat e huaj dhe thirrjet e maskuara.
Telefonata të heshtura: përgjigjeni dhe askush nuk flet
Telefoni bie, përgjigjeni dhe nuk dëgjohet asgjë. Telefonatat e heshtura nuk janë defekt: ja çfarë do të thonë, pse ndodhin dhe ku t'i raportoni në Shqipëri e Kosovë.
'Numri im më telefonon': çfarë po ndodh?
Telefoni shfaq numrin tuaj si telefonatë hyrëse? Nuk është magji as defekt — është falsifikim numri (spoofing). Ja çfarë ndodh dhe si të mbroheni.
Çfarë të bëni pas një telefonate mashtruese
Ranit pre e një mashtrimi telefonik në Shqipëri ose Kosovë? Ja hapat: njoftoni bankën, raportoni te policia kibernetike, AKEP dhe ruani provat.